nhầm lẫn trong việc xác định chủ nhân của di sản Nếu việc xuất hiện “hòn đá lạ” tại khu di tích Đền Hùng - Phú Thọ hồi đầu năm 2013 nhà lô phố nội thất gia đình khiến không chỉ dư luận xôn xao, các cơ quan chức năng phải tức khắc vào cuộc để đi tìm cội nguồn của di vật lạ thì nay hiện tượng đưa di vật mới vào di tích đang diễn ra phổ quát. Rất nhiều di tích ở ngay giữa Hà Nội, bước vào đã thấy tam bảo nhãi ranh đèn chùm, thứ mà người ta vẫn trang trí cho những ngôi biệt thự sang trọng. Rồi cặp độc bình, sư tử đá, tượng di đà đứng, tượngThiết kế nhà đẹp Phật bà Quan Âm trắng... Cũng tràn vào di tích như những cơn lốc khiến những người có kiến thức và tinh thông về di sản phải giật mình. Theo đại diện Sở VH-TT-DL Bắc Giang thì việc đưa hiện vật mới vào các di tích trên địa bàn đang thực thụ gây nhức nhối. Giữa không gian đình chùa cổ kính trầm lặng và uy nghiêm như vậy, bỗng một ngày đẹp trời xuất hiện một tượng Phật bà vận bạch y trắng toát hay đôi sư tử đá dữ tợn… Được cho là của phật tử công đức, cúng tiến, chỉ thống kê sơ bộ của Bắc Giang thì có đến 30% các di vật trong đình, đền, chùa đã được thay mới.
Lý giải về việc làn sóng đưa dị vật vào di tích ngày một lan rộng, theo GS Trần Lâm Biền là do có sự nhầm lẫn trong việc phòng tắm công ty nội thất ý tưởng trẻ xác định chủ nhân thực sự của di sản. Chúng ta xưa nay vẫn bị ám ảnh rằng di sản văn hóa là những kiến trúc gắn với đạo tín ngưỡng và thuận theo cách ứng xử kiểu căn hộ chung cư nội thất nhà 40m2 tín ngưỡng nhiều hơn là di sản văn hóa. Điều này dẫn tới việc chùa xưa là của làng nay đã trở nên của sư. Sự sai lầm này cũng khiến những người quản lý việc lễ bái trong kiến trúc đó tự cho rằng họ là chủ nhân của di tích và tự cho phép mình đứng ngoài luật pháp khi tiến hành tu chỉnh, thay đổi kết cấu, kiến trúc, sắp đặt làm các giá trị trở nên sai lệch.
Cũng do nhầm lẫn quyền chủ nhân của di tích đã khiến nhiều tượng cổ bị thất lạc mà không có người đứng ra trực tiếp chịu trách nhiệm như trường phòng sinh hoạt chung nội thất gỗ đẹp hợp chùa Dâu, Bắc Ninh - GS Trần Lâm Biền nêu cứ liệu. Vì vậy theo GS Trần Lâm Biền, ngay từ lúc lập hồ sơ di tích cần phải xác định được cái gì quý và giao cụ thểXay nha tron goi cho người nào chịu trách nhiệm để đề phòng trong những trường hợp tài sản đó bị hư hay mất mát thì chính người đó phải chịu nghĩa vụ trước pháp luật. Quản lý di sản: Tuệ và tâm phải song hành Theo GS Trần Lâm Biền thì bảo vệ di tích thì cần phải song hành giữa tuệ (trí não) và tâm. Nếu chỉ tâm mà không có tuệ thì cái tâm đó dễ trở thành mù quáng. Thành ra, cần đào tạo tẩm bổ nhiệm vụ chuyên môn sâu bởi không hiểu thì không thể bảo vệ di tích đàng hoàng được. Những người quản lý di sản phải hiểu thì mới bảo vệ được. Nhiều nơi, như trường hợp chùa Vàng ở Gia Lâm - Hà Nội chả hạn, người ta bỏ tượng cũ xuống để thay một dàn tượng mới chỉ vì người trông nom di tích thiếu kiến thức. Họ cứ nghĩ rằng tượng mới bóng bẩy, lòe loẹt là đẹp nhưng đâu có biết rằng một pho tượng cũ có thể đổi tuốt tượng mới. Do vậy nhiều quan điểm tán thành với việc biệt thự nội thất phòng ngủ để quản lý, giữ giàng tốt di sản điều đầu tiên không phải là xây dựng ban quản lý nọ, tổ bảo vệ kia mà cần phải quan hoài tới việc những người trực tiếp quản lý đã hiểu về di tích như thế nào.
Tán thành với ý kiến này, ông Phan Đình Tân, Phó Chánh văn phòng Bộ VH-TT-DL cũng cho rằng cần phải xác định rõ nghĩa vụ cá nhân chủ nghĩa trong việc săn sóc và giữ gìn di tích. Theo ông Tân, cần phải đổi thay, đội ngũ này theo hướng có đào tạo, chuẩnThiết kế nội thất văn phòng hóa kiến thức về di sản thay vì kiểu “cha truyền, con nối” hay vì tư lợi cá nhân tự phát như tại nhiều di tích hiện nay. Cùng đó phải xây nhà ống nội thất hồ chí minh dựng chế độ cụ thể để người chăm nom di sản buộc ràng quyền lợi và bổn phận với di tích - ông Phan Đình Tân nhấn mạnh
Cũng tại hội thảo, nhiều ý kiến cho rằng việc phân cấp trong quản lý di sản, việc xác định rõ tổ chức, cá nhân cụ thể nào có nghĩa vụ bảo vệ, giữ gìn di tích là việc cần thiết phải làm nhưng do nhà lô phố nội thất số 1 tại mỹ quản lý di tích là loại hình đặc thù nên cũng chẳng thể giao di tích theo kiểu “khoán trắng”. Các đơn vị quản lý cấp trên vẫn phải có nghĩa vụ thẳng tính tham mưu, giám sát để chấn chỉnh ngay các hành vi sai phạm gây ảnh hưởng tới di tích. Đơn cử như hiện tượng đòi trả danh hiệu di tích ở làng cổ Đường Lâm hoặc vụ xâm hại chùa Trăm Gian ở Hà Nội trước đó không thể phó mặc cho ban quản lý hoặc huyện, tỉnh… tự day trở mà cần vào sự san sớt trách nhiệm tháo gỡ khó khăn của cả hệ thống. Mai An
|
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét