Nhật Bản cũng đang tăng cường cộng tác an ninh biển với nhiều nước trong bối cảnh tranh chấp trong khu vực có chiều hướng gia tăng
Bởi theo ông John Kerry “sự ổn định nơi các bạn sống ảnh hưởng sâu sắc đến sự thịnh vượng nơi chúng tôi ở”.
Giới chuyên gia còn nhận định, Trung Quốc sẽ dùng tàu đệm khí Zubr ở cả Biển Đông và biển Hoa Đông.
Thương vụ này sẽ nâng cấp năng lực điều khiển và kiểm soát AWACS cho Nhật Bản, song song giúp phi đội AWACS của nước này xứng hơn với tiêu chuẩn của phi đội AWACS thuộc không quân Mỹ. Theo Hãng Kyodo, dự thảo tuyên bố của hội nghị cấp cao ASEAN - Trung Quốc chỉ thuần tuý nhấn mạnh tầm quan yếu của việc "diễn tả sự tự kìm nén" giữa các nhà nước có tuyên bố chủ quyền trên Biển Đông.
Trong khi đó Hãng Reuters đưa tin, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Philippines Raul Hernandez cho biết, Manila đang tích cực xúc tiến các hành động làm rõ yêu sách và quyền lợi của các bên tranh chấp trên Biển Đông, nhất là “đường lưỡi bò” và điều này có lợi cho khu vực cũng như cộng đồng quốc tế.
Nếu Mỹ gặp khó khăn trong việc triển khai hạm đội đến khu vực thì Nhật Bản sẽ phải trơ tráo đối đầu với Trung Quốc trong trường hợp xảy ra xung đột liên hệ đến quần đảo Senkaku/Điếu Ngư.
Theo học giả Ian Storey thuộc Viện Nghiên cứu Đông Nam Á tại Singapore, Philippines muốn đảm bảo thành công trong vụ kiện nên không tiếc “dốc hầu bao”.
Điều đáng nói là Bắc Kinh từng cảnh báo Washington không nên ủng hộ việc khẳng định chủ quyền của các nước đang có tranh chấp về Biển Đông và biển Hoa Đông với Trung Quốc. Đối với Biển Đông, nơi hơn một nửa hàng hóa thế giới đi qua - đảm bảo an ninh an toàn hàng hải là ích lợi thiết thực không chỉ đối với khu vực mặc cả thế giới.
Trước đó (27/9), dân chúng nhật báo cho rằng: Không quân Trung Quốc có thể khởi động tấn công một cách chuẩn xác bất kỳ mục tiêu nào ở Tây thanh bình Dương, trong đó có Biển Đông với sự trợ giúp của hệ thống định vị Bắc Đẩu.
Hàng hải của mình. Bắc Kinh cũng vừa phủ nhận việc xây căn cứ tàu sân bay tại tỉnh thành Tam Á trên đảo Hải Nam để độc chiếm Biển Đông bởi theo người phát ngôn Bộ Quốc phòng Trung Quốc, hải quân nước này chỉ khai thác cứ tàu sân bay độc nhất ở phía đông thành phố Thanh Đảo, tỉnh Sơn Đông.
Theo dự kiến, Bộ trưởng Quốc phòng và Ngoại trưởng Nhật - Mỹ sẽ tiến hành cuộc hội thoại an ninh 2+2 tại Tokyo vào ngày 3/10 để trao đổi về hợp tác quốc phòng và cơ cấu lại lực lượng Mỹ ở Nhật trong tình hình mới. Được biết, Manila đã thuê luật sư Paul Reichler từ trọng điểm luật Foley Hoag ở Washington, giáo sư luật Philippe Sands, Alan Boyle và Bernard Oxman từ khoa Luật đại học Miami tham mưu cho mình trong vụ kiện Trung Quốc áp dụng và giải thích sai với Công ước liên hợp Quốc (LHQ) về Luật Biển 1982 (UNCLOS) trên Biển Đông về “đường lưỡi bò” phi pháp, vi phạm trực tiếp đến lợi quyền hợp pháp của các nước ven Biển Đông, trong đó có Philippines
Và đó là một trong những lý do tại sao Mỹ luôn cam kết về an ninh hàng hải và tự do đi lại trên biển. Bộ Quốc phòng Nhật Bản vừa chính thức yêu cầu Chính phủ cấp kinh phí (3,7 tỉ yen, tương đương 37,5 triệu USD) để chế tạo hệ thống điều khiển hỏa lực và radar mới có khả năng phát hiện tàu bay tàng hình từ khoảng cách xa. Luật sư Paul Reichler được Philippines thuê tham mưu trong vụ kiện đường lưỡi bò phạm pháp Việc này diễn ra trong bối cảnh không quân Mỹ bay thử thành công tàu bay tranh đấu F-16 không người lái.
Chính phủ của Thủ tướng Shinzo Abe cũng đang tích cực tìm cách tháo gỡ các rào cản về quân sự trong hiến pháp, nhất là về lệnh cấm thực hiện quyền phòng vệ tập thể. Ngày 27/9, Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản Itsunori Onodera cho rằng, Tokyo cần mở rộng tày giám sát trên thanh bình Dương, nhất là biển Hoa Đông để bảo vệ tốt hơn lợi.
Chỉ cần một hành vi thiếu bổn phận sẽ có thể dẫn tới xung đột, thậm chí dẫn tới chiến tranh. Một trong những nhiệm vụ hàng đầu mà radar mới của Nhật Bản đảm nhận là phát hiện các loại đích tàng hình trên không của Trung Quốc, trong đó có tiêm kích J-20. Ông Itsunori Onodera cũng cho biết, Bộ Quốc phòng Nhật Bản có kế hoạch coi xét sử dụng máy bay không người lái để củng cố khả năng giám sát của mình.
Theo đó, Trung Quốc đang tụ tập xây dựng lực lượng phòng ngự ven bờ, tăng cường năng lực tàu ngầm, cải thiện khả năng phòng không, chiến tranh điện tử và phát triển hoả tiễn chống tàu, chẳng hạn như hoả tiễn đạn đạo DF-21D. ASEAN cần cảnh giác với Trung Quốc Ngày 28/9, Hãng Kyodo đưa tin, tuyên bố chủ tịch của hội nghị cấp cao ASEAN - Trung Quốc (dự định diễn ra hôm 9/10) sẽ không đề cập tới việc phát triển một “bộ quy tắc xử sự” nhằm giảm thiểu nguy cơ xung đột trên Biển Đông.
Theo tờ Asahi Shimbun (Nhật Bản), để ứng phó với tàu cảnh sát biển Trung Quốc thâm nhập hải phận thuộc quần đảo Senkaku/Điếu Ngư, ngày 25/9, Lực lượng bảo vệ bờ biển Nhật Bản đã điều thêm tàu phẳng cỡ lớn Chikuzen (vừa đổi tên thành Okinawa) tới vùng 11 tại tỉnh thành Naha.
Ngày 27/9, 4 tàu Trung Quốc cũng tiến vào lãnh hải gần quần đảo tranh chấp Senkaku/Điếu Ngư.
Nhưng theo dự thảo tuyên bố chủ toạ của hội nghị giữa các nhà lãnh đạo ASEAN lại cho rằng, ASEAN trông chờ hợp tác chém hơn với Trung Quốc trong việc phát triển Bộ luật lệ ứng xử của các bên ở Biển Đông (COC).
Trước đó (25/9), trong bài viết trên Tân Hoa xã, chuyên gia quân sự Trịnh Văn Hào cảnh báo, Nhật - Trung có thể đưa máy bay không người lái tham chiến nếu xung đột xảy ra ở quần đảo Senkaku/Điếu Ngư. Việt Nam trước sau như một nhất quán chủ trương giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình; bảo vệ lợi
Do đó, dư luận cho rằng, Tokyo đã âm thầm xây dựng chiến lược đối phó với A2/AD để tự vệ. Trong khi đây là lần đầu tiên ông Tập Cận Bình tới thăm các nước Đông Nam Á kể từ khi lên nắm quyền tại quốc gia đông dân nhất thế giới, thì ông Barack Obama từng tới khu vực này sau khi Washington hăng hái thực hành việc chuyển hướng chiến lược sang Châu Á - yên bình Dương.
Tokyo quyết so tài với Bắc Kinh Trong bài phát biểu tại Đại hội đồng LHQ ở New York, Mỹ, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị cho biết, Bắc Kinh hy vọng có thể giải quyết những tranh chấp tại Biển Đông và biển Hoa Đông phê duyệt "đối thoại và tham vấn trực tiếp với các nước liên tưởng".
Hồng Thất Công - Tuấn Quỳnh. Được biết, Hải quân Trung Quốc đã nhận tàu đệm khí cỡ lớn Zubr trước hết từ Ukraine (tháng 5) và hiện đang tiến hành chạy thử lần cuối ở Thượng Hải. Lực lượng Bảo vệ bờ biển Nhật Bản cho biết, sau khi 4 tàu này xuất hiện, tàu kè Nhật Bản đã yêu cầu họ rời khỏi khu vực kể trên. Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản Itsunori Onodera Trước đó (25/9), Thủ tướng Shinzo Abe từng phản đối dư luận khi cho ông là cánh hữu - nếu mọi người muốn gọi tôi là người theo chủ nghĩa quân phiệt cánh hữu, thì xin cứ tự nhiên bởi trong khi quốc gia hàng xóm chi quân sự tăng trên 10%/năm, nhưng Tokyo chỉ tăng 0,8% cho quân sự.
Ngày 26/9, Hội nghị Hàng hải quốc tế tại thủ đô Tokyo đã kết thúc sau 3 ngày đàm đạo - tụ họp khẳng định tầm quan trọng của tự do hàng hải và giải pháp hòa bình cho các xung đột.
Trong bài phát biểu tại khóa họp 68 của Đại hội đồng LHQ, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng nhấn mạnh: Biển Hoa Đông, Biển Đông vẫn chưa lặng sóng vì những tranh chấp chủ quyền lãnh thổ. Đây được coi là phản ứng của Tokyo trước tuyên bố của Ngoại trưởng Vương Nghị khi ông kín đáo kêu gọi Nhật Bản nên dấn tranh chấp lãnh thổ với Bắc Kinh ở biển Hoa Đông.
Theo chuyên gia Trịnh Văn Hào, tên lửa không phải là cách độc nhất vô nhị Nhật Bản bắn hạ máy bay không người lái của Trung Quốc bởi Tokyo còn có thể sử dụng kỹ thuật làm tê liệt tàu bay không người lái Trung Quốc. Hơn nữa, cạnh tranh giữa Mỹ và Trung Quốc về phát triển công nghệ không người lái đang cuốn sự để ý của giới học giả và truyền thông sau khi 2 bên khẩu chiến xung quanh vấn đề này.
Mối quan hệ tam giác Nhật - Mỹ - Trung Ngày 28/9, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Chuck Hagel đã tới Hàn Quốc, sau đó là Nhật Bản (từ 3/10) và đây là chuyến thăm thứ 3 của ông chủ Lầu Năm Góc tới khu vực này sau khi Washington hăng hái thực hiện việc chuyển hướng chiến lược sang Châu Á - Thái Bình Dương.
Cũng trong ngày 25/9, tại New York (Mỹ), Viện Hudson đã trao cho Thủ tướng Shinzo Abe giải thưởng hằng năm mang tên nhà ngày mai học lừng danh của Mỹ Herman Kahn nhằm ghi nhận những đóng góp của ông. Giới quân sự cho rằng, các đồng minh của Mỹ đang có tranh chấp với Trung Quốc, đặc biệt là Nhật Bản, khá lo ngại về A2/AD
Trước đó (26/9), Cơ quan hiệp tác an ninh quốc phòng Mỹ (DSCA) thuộc Lầu Năm Góc đã thông tin với Quốc hội về hiệp đồng trị giá gần 1 tỉ USD theo Chương trình bán khí giới cho nước ngoài (FMS), nhằm nâng cấp 4 máy bay cảnh báo sớm của Nhật Bản - trang bị Hệ thống kiểm soát và cảnh báo sớm (AWACS).
Giới quân sự cho rằng, Trung Quốc sẽ đóng hàng không mẫu hạm vì Bắc Kinh cần ít ra 3 tàu sân bay để “bảo vệ bờ biển của nước này, kéo dài từ biển Hoàng Hải tới Biển Đông”.
Ngày 27/9, người Phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Hồng Lỗi cho biết, Bắc Kinh bất bình trước những lời nói của Ngoại trưởng Nhật Bản khi ông Fumio Kishida phát biểu tại LHQ rằng: phải đối phó với sức mạnh hạt nhân không ngừng được tăng cường của Trung Quốc.
Chính đáng của mình song song vì lợi ích chung, hợp với luật pháp quốc tế, công ước luật biển 1982, tuân thủ DOC, các thỏa thuận khu vực và sớm tiến tới COC. Giáo sư Clive Schofield Ngày 28/9, Tân Hoa xã đăng bài của "Phó tư lệnh Hạm đội Đông Hải Cố Tường Binh: Vấn đề quan trọng trong tác chiến trên biển, săn ngầm" đề cập tới việc Hạm đội Đông Hải diễn tập (từ 25 đến 27/9) săn ngầm liên hợp giữa tàu chiến và phi cơ tại Biển Đông.
Tuy nhiên, ông Vương Nghị cũng nhấn mạnh: trong bất cứ cảnh ngộ nào, Trung Quốc cương quyết bảo vệ chủ quyền và toàn vẹn cương vực cũng như các quyền và ích chính đáng của mình! Ngày 27/9, phát biểu với báo giới sau khi tham dự kỳ họp Đại hội đồng LHQ, Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe đã loại trừ khả năng nhượng bộ về chủ quyền trong cuộc tranh chấp bờ cõi với Trung Quốc (quần đảo Senkaku/Điếu Ngư), song vẫn kêu gọi Bắc Kinh đàm luận về những khác biệt giữa hai nước.
Điều đáng nói là cả lãnh đạo Trung Quốc và Mỹ đều chọn Indonesia và Malaysia là điểm đến của mình (dự Hội nghị APEC lần thứ 21 tổ chức tại Bali), cho dù mục đích của ông Tập Cận Bình và ông Barack Obama khác nhau.
Trong khi đó giới phân tích lại cho rằng, xung đột Trung - Nhật đang tạo cho Mỹ hưởng lợi về nhiều lĩnh vực. Trung Quốc được cho là đang hoàn thiện chiến lược chống tiếp cận/phong tỏa khu vực (A2/AD), với mục đích nâng cao năng lực phòng vệ - tiến công ở các hải phận quanh mình, nhằm ngăn chặn hạm đội Mỹ áp sát để tiến công nước này hoặc tương trợ đồng minh.
Sự kiện này tuy không mới nhưng đã chứng tỏ bước tiến mau chóng của không quân Mỹ bởi F-16 không người lái tác chiến nhanh hơn, phát hiện đích chính xác hơn tàu bay F-4 Phantoms. Giới chuyên gia quân sự cho rằng, việc chế tác radar mới của Nhật Bản có thể can hệ tới hiện đại hóa tổ hợp hoả tiễn phòng không Type 03, vốn nổi danh với tên gọi Chu - SAM. Còn theo học giả Clive Schofield, giáo sư tại đại học Wollongong, Australia, vụ kiện của Philippines có thể tiến triển nhanh hơn cả dự kiến của Manila.
Ngoại trưởng Mỹ John Kerry (giữa) trong cuộc họp với các ngoại trưởng ASEAN bên lề Đại Hội đồng LHQ lần thứ 68 tại New York, Mỹ Ngoại trưởng Mỹ cũng nhấn mạnh, ASEAN là khu vực có nhiều hải cảng nườm nượp và nhiều tuyến đường biển quan yếu nhất thế giới, do đó, Washington muốn các nước sở quan giải quyết tranh chấp bờ cõi trên Biển Đông một cách nhanh nhất có thể.
Giới chuyên môn cho rằng, phán quyết của Tòa án Quốc tế về Luật Biển có thể sẽ không được thực hiện, nhưng vẫn có trọng lượng về mặt chính trị, ngoại giao. Cố Tường Binh cho rằng, Trung Quốc có lãnh hải rộng, nên mối đe dọa từ dưới nước chẳng thể khinh, do đó tăng cường năng lực tác chiến săn ngầm trong điều kiện thông tin hóa là rất quan yếu.
Ông John Kerry còn kêu gọi các nước thành viên ASEAN nắm nhiều hơn nữa để chóng vánh đạt được COC mang tính ràng buộc để tranh chấp có thể giải quyết mà không bị , không dùng vũ lực hay đe dọa sử dụng vũ lực.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét